materiał
Tabula Krajowa i własność tabularna
Dodano do zbioru:
Rejestr hipoteczny z 1870 roku — podstawa praw wielkiej własności ziemskiej w Galicji.
Wielką własność ziemską w Galicji nazywano własnością tabularną — od Tabuli Krajowej, austriackiej hipoteki dla dóbr szlacheckich utworzonej w 1870 roku. Przyjęto zasadę, że prawa rzeczowe do majątków ziemskich nabywało się wyłącznie poprzez wpis do rejestru.
Na przełomie XIX i XX wieku w gminie Gręboszów majątki tabularne posiadali m.in. hr. Artur Potocki (1827 ha w kilkunastu wsiach), hr. Jadwiga Kwilecka (1103 ha) oraz Stanisław Kotarski (692 ha). Obok rozległych folwarków przeważały jednak drobne gospodarstwa chłopskie — często zaledwie 2 morgi ziemi.
Urzędowy *Szematyzm Galicji* na rok 1870 dokumentuje skład administracji powiatowej w chwili tworzenia rejestru. W haśle starostwo w Dąbrowie (s. 26) wymieniono starostę Piotra Cassinę, komisarza Jana Ruczkę, adjunkta Łyczko oraz statystyki powiatu dąbrowskiego: 47 636 mieszkańców i 103 osiedla. Skrócony wykaz starostów — s. 88; na s. 90–92 spis treści wskazuje dalszy etat osobowy urzędników (adjunci, sekretarze powiatowi). Powiązane wykazy majątków i spisy ludności — w eksponatach Majątki ziemskie oraz Spisy ludności Galicji.
Pełniejszy opis na stronie gminy: greboszow.pl
