Ustawienia dostępności

Kontrast
Rozmiar czcionki
Rozstaw tekstu
Typ czcionki
Animacje
Szukaj w zbiorze EN

materiał

Wieś staropolska w 1579 roku

Dodano do zbioru:

Struktura własności Gręboszowa, Lubiczka i Woli Żelichowskiej — Wiślanie, Wojnicz, rejestry 1579.

W VI wieku na ziemie polskie przybyli Słowianie; nad górną Wisłą ukształtowało się państwo Wiślan, a w okolicy funkcjonował grod Wojnicz. U schyłku staropolskiego okresu obszar gminy należał do powiatu wiślickiego (ziemia sandomierska); południowe rubieże dzisiejszego powiatu dąbrowskiego wchodziły w skład powiatu pilzneńskiego.

W gospodarce folwarczno-pańszczyźnianej wieś dzieliła się na kmieci, zagrodników, chałupników, komorników i żebraków — każda grupa miała inne prawa do ziemi i obowiązki wobec dworu. Jednostką uprawną był łan (mały ok. 16 ha, duży ok. 25 ha).

Rejestry z 1579 roku podają m.in.:

Gręboszów (wł. Jan, Stanisław, Krzysztof Gręboszowscy) — 16 kmieci, 10 zagrodników, 4 komorników z bydłem, 6 komorników bez bydła, 8 łanów;

Lubiczko (wł. Stanisław Ligęza) — 10 kmieci, 4 zagrodników, 1 komornik z bydłem, 5 łanów;

Wola Żelichowska (wł. Hieronim Bużyński) — 8 kmieci, 3 zagrodników, 1 komornik bez bydła, 2 łany.

Pierwsza wzmianka o Gręboszowie pochodzi z 1287 (ród Nieczuja). Parafia istniała już w 1326 — Bojko przytacza zapisy Długosza i Theinera (zob. Okruszyny z Gremboszowa, 1911). Sąsiedni Opatowiec (za Wisłą) ilustruje widokiem z mapy 1735 w tej samej monografii. Zapisy z 1579 pokazują gęsto zaludnioną, hierarchiczną wieś rolniczą przed reformami nowożytnymi.

Pełniejszy opis na stronie gminy: greboszow.pl

Prawa autorskie

Licencja: Creative Commons Uznanie autorstwa — Na tych samych warunkach 4.0 Autor: Wikimedia Commons; Jakub Bojko (1911), skan Polona Źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Rzeczpospolita_1600.png

Mapa Rzeczypospolitej (ok. 1600) — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons). Zapisy Długosza i kontekst parafialny — Jakub Bojko, *Okruszyny z Gremboszowa* (1911), Polona.

Pobierz wszystkie